काठमाडौँ । काँक्रोमा लगभग ९६% पानी हुन्छ, जसले गर्मीमा शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्छ। यसले ताजगी प्रदान गर्छ र स्वास्थ्यको लागि पनि धेरै फाइदाजनक छ।
दक्षिण एसियामा काँक्रो खेती लगभग ३ हजार वर्ष पहिले सुरु भएको थियो। यो पहिलो पटक भारतमा उब्जाउ गरिएको मानिन्छ। यहाँबाट यो बिस्तारै सिल्क मार्ग र व्यापार मार्गहरू हुँदै चीन, मध्य पूर्व र युरोपमा फैलियो। प्राचीन इजिप्टियन, ग्रीक र रोमन सभ्यताहरूमा पनि काँक्रोको उल्लेख छ। त्यतिबेला पनि यसलाई स्फूर्तिदायी र स्वस्थकर आहार मानिन्थ्यो।
मानिसहरूको मनमा प्रायः एउटा प्रश्न उठ्छ कि काँक्रो फल हो कि तरकारी ? वनस्पतिशास्त्र अनुसार काँक्रो एक फल हो। काँक्रो भिटामिन र खनिजले भरिपूर्ण हुन्छ। यसले छालाको स्वास्थ्यमा सुधार ल्याउँछ, तौल नियन्त्रणमा राख्छ र पाचन प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ।
१०० ग्राम काँक्रोमा लगभग १५ क्यालोरी हुन्छ। यसको धेरैजसो भाग पानी हो। यसमा प्रोटिन, कार्बोहाइड्रेट र फाइबर पनि पाइन्छ। यसमा अरू के के पोषक तत्त्वहरू छन्, ग्राफिक्समा हेर्नुहोस्-
काँक्रोमा भिटामिन ए र के पाइन्छ। यसमा शरीरको लागि आवश्यक पोटासियम र म्याग्नेसियम जस्ता खनिजहरू पनि हुन्छन्। ग्राफिक्समा तिनीहरूको मात्रा हेर्नुहोस्-
सबैभन्दा पहिले, काँक्रोले गर्मीमा डिहाइड्रेसनबाट बचाउँछ। यो कम क्यालोरी भएको खाना हो। त्यसैले, यसले तौल नियन्त्रणमा पनि मद्दत गर्छ।
यसमा पाइने भिटामिन सी र एन्टिअक्सिडेन्ट छालाको स्वास्थ्यको लागि राम्रो हुन्छ। काँक्रोले शरीरलाई विषाक्त पदार्थबाट मुक्त गर्न पनि मद्दत गर्छ।
यस्ता छन् यसका फाइदाहरू
शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्छ
हरेक दिन कम्तीमा ७-८ गिलास पानी पिउनु स्वास्थ्यको लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छ। यसले पाचन, जोर्नी दुखाइ, मिर्गौलाको कार्य, स्मरणशक्ति र शरीरको तापक्रम नियन्त्रणमा राख्छ। यदि धेरै गर्मी छ वा कसैले पर्याप्त पानी पिइरहेको छैन भने काँक्रो राम्रो विकल्प हुन सक्छ। यसमा ९६% पानी हुन्छ, जसले शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्न मद्दत गर्छ। यसलाई सलादको रूपमा खान सकिन्छ।
हड्डी बलियो बनाउँछ
काँक्रोमा भिटामिन के र क्याल्सियम प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ, जुन हड्डीको लागि धेरै फाइदाजनक हुन्छ। काँक्रो खाँदा हड्डी बलियो हुन्छ ।
पाचनमा मद्दत गर्छ
काँक्रोमा पाइने पानी र फाइबरले पाचनमा मद्दत गर्छ। यसले खानाको उचित पाचन र पोषक तत्त्वहरूको अवशोषणमा मद्दत गर्छ। फाइबरले कब्जियत रोक्न र पेट सफा राख्न पनि मद्दत गर्छ।
तौल नियन्त्रणमा रहन्छ
काँक्रोमा क्यालोरी कम हुन्छ र यसको पौष्टिक मूल्य पनि उच्च हुन्छ। त्यसैले यसले तौल घटाउन मद्दत गर्छ।
मधुमेह रोगीहरूको लागि फाइदाजनक
काँक्रोमा ग्लाइसेमिक इन्डेक्स कम हुन्छ। यसको ग्लाइसेमिक भार पनि कम छ। त्यसैले काँक्रो खाँदा रगतमा चिनीको मात्रा बढ्दैन। यसबाहेक, काँक्रोमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले मधुमेहबाट हुने जटिलताबाट पनि बचाउँछ।
मुटुको स्वास्थ्य सुधार गर्छ
काँक्रोमा पोटासियम धेरै र सोडियम कम हुन्छ। त्यसैले रक्तचाप नियन्त्रणमा रहन्छ। यसमा पाइने फाइबर र क्युकरबिटासिन बी ले कोलेस्ट्रोल कम गर्न र धमनीहरूमा बोसो जम्मा हुनबाट रोक्न मद्दत गर्छ। यसले मुटु रोगको जोखिम कम गर्छ।
क्यान्सरबाट बचाउँछ
काँक्रोमा क्युकरबिटासिन बी (CuB) नामक यौगिक हुन्छ। यसले कलेजो, स्तन, फोक्सो र प्रोस्टेट क्यान्सरको जोखिम कम गर्छ। यसले क्यान्सर कोषहरूको वृद्धिलाई रोक्न र हटाउन पनि मद्दत गर्न सक्छ। काँक्रोको बोक्रामा क्यान्सरबाट बच्ने तत्त्व पनि पाइन्छ। त्यसैले यसलाई बोक्रा नतासेर खानु बढी फाइदाजनक हुन्छ।
काँक्रोसँग सम्बन्धित सामान्य प्रश्न र उत्तरहरू
प्रश्न: दैनिक कतिवटा काँक्रो खान सुरक्षित छ?
उत्तर: दैनिक १ देखि २ वटा मध्यम आकारको काँक्रो खानु सुरक्षित र लाभदायक हुन्छ।
प्रश्न: के धेरै काँक्रो खाँदा कुनै हानि हुन सक्छ?
उत्तर: धेरै काँक्रो खाँदा यी साइड इफेक्टहरू हुन सक्छन्-
धेरै काँक्रो खाँदा पेटमा ग्यास, दुखाइ वा अपच हुन सक्छ किनभने यसमा फाइबरको मात्रा बढी हुन्छ।
काँक्रोमा ९६% पानी हुन्छ, त्यसैले तपाईंलाई बारम्बार पिसाब फेर्न मन लाग्न सक्छ।
काँक्रोमा भिटामिन के प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ, यसले रगत जम्ने जोखिम बढाउन सक्छ। यदि तपाईं रगत पातलो पार्ने औषधि लिइरहनुभएको छ भने, धेरै काँक्रो नखानुहोस्।
काँक्रोमा पोटासियम हुन्छ, धेरै काँक्रो खाँदा प्रिक्लेमिया हुन सक्छ। यदि पहिले नै मिर्गौलाको समस्या छ भने मिर्गौला फेल हुने जोखिम हुन सक्छ।
केही मानिसहरूलाई काँक्रोबाट एलर्जी हुन सक्छ, जसले गर्दा चिलाउने, सुन्निने वा सास फेर्न समस्या हुन सक्छ।
प्रश्न: के मधुमेह रोगीहरूले काँक्रो खान सक्छन्?
उत्तर: हो, काँक्रोमा कम ग्लाइसेमिक इन्डेक्स हुन्छ, जसले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ। त्यसैले, मधुमेह रोगीहरूले काँक्रो खानु पूर्णतया सुरक्षित छ।
प्रश्न: के काँक्रोको बीउ खानु सुरक्षित छ?
उत्तर: काँक्रोको बीउ खानु पूर्णतया सुरक्षित छ। यसको बीउ पनि पोषक तत्त्वले भरिपूर्ण हुन्छ र स्वास्थ्यको लागि लाभदायक हुन्छ।
प्रश्न: काँक्रो खाने सबैभन्दा राम्रो समय कुन हो?
उत्तर: काँक्रो जुनसुकै समयमा खान सकिन्छ, तर यसलाई दिनको समयमा वा खानासँगै सलादको रूपमा खानु बढी फाइदाजनक हुन्छ।
प्रश्न: के काँक्रोले तौल नियन्त्रणमा मद्दत गर्छ?
उत्तर: काँक्रोमा कम क्यालोरी हुन्छ। पानीको मात्रा धेरै छ। यी दुवै कुराले तौल घटाउन मद्दत गर्छ। काँक्रोले भोक नियन्त्रण गर्न पनि मद्दत गर्छ। धेरै खानबाट बचाउँछ। -ratopati
